Gesprekken met makers
Een meanderend gesprek over neurodiversiteit, kunst en mentale gezondheid
In een ideale samenleving staan we naast elkaar in plaats van tegenover elkaar. Stichting DownSideUp zet zich in voor meer begrip, herkenning en verbinding door maatschappelijke verhalen vanuit een ander perspectief te belichten. Dit gebeurt via kunstzinnige workshops, ontmoetingen en creatieve trajecten rondom mentale gezondheid en neurodiversiteit.
Tijdens het eerste kunstweekend van DownSideUp, op 20 en 21 september 2025 bij communityboerderij De IJsselhoeve in Hattem, kwamen makers, deelnemers en begeleiders samen om stil te staan bij de helende en verbindende kracht van kunst. Het weekend draaide om ontmoeting, reflectie en het onderzoeken van de vraag hoe neurodiversiteit een bron kan zijn voor creativiteit, empathie en artistieke vernieuwing.
Voor deze pagina ging mede-initiatiefnemer Dieuwke Slump in gesprek met verschillende makers die betrokken waren bij het weekend. Hun verhalen geven een inkijkje in hoe kunst en mentale gezondheid elkaar kunnen versterken.
De makers achter het gesprek
Tijdens het kunstweekend waren verschillende makers betrokken vanuit hun eigen discipline, visie en ervaring. Vanuit muziek, theater, kunsteducatie en creatieve interventies onderzochten zij samen met deelnemers hoe kunst kan bijdragen aan verbinding, zelfexpressie en mentale veerkracht.
Nicky van den Boogaard
Muziektherapeut en songwriter. Nicky volgt momenteel de master Music Therapy en ontwikkelt via MeloDiëlle muziek(therapie)projecten die gericht zijn op gemeenschap, ontmoeting en verbinding. Vanuit haar werk onderzoekt zij hoe muziek ruimte kan geven aan emoties, creativiteit en persoonlijke groei.
Bob Venus
Creatieve maker en multidisciplinair kunstenaar. Tijdens het kunstweekend ontwikkelde Bob een interactieve interventie met gesprekstafels, waar deelnemers konden aanschuiven bij verschillende onderwerpen rondom gevoel, denken en verbinding.
Bente Ipema
Muziektherapeut en maker van Liedjes voor Leven. Bente begeleidde tijdens het weekend een workshop stemimprovisatie, waarin deelnemers via klank, adem en stem in contact kwamen met zichzelf en met anderen.
Lukas Schmidt
Kunsteducator en theatermaker. Lukas onderzoekt hoe empathie en maatschappelijke vraagstukken samen kunnen komen binnen kunst en performance. Tijdens het kunstweekend werkte hij met monologen, fysieke tegenkracht en reflectie rondom balans en mentale gezondheid.
Neurodiversiteit als kracht
Tijdens de gesprekken kwam steeds opnieuw naar voren dat neurodiversiteit niet alleen uitdagingen met zich meebrengt, maar ook unieke kwaliteiten zichtbaar kan maken binnen kunst en creativiteit.
Nicky vertelt hoe mensen die neurodivergent zijn soms buiten bestaande kaders denken, juist omdat bepaalde filters of grenzen minder aanwezig zijn. Volgens haar kan dit leiden tot vernieuwende ideeën, onverwachte verbindingen en een sterke creatieve kracht.
Ook Bente ziet hoe neurodiversiteit bepaalde gevoeligheden en vaardigheden naar voren kan brengen die binnen artistieke processen juist waardevol zijn. Verschillende manieren van denken en ervaren kunnen leiden tot verrassende vormen van expressie en samenwerking.
Bob benadrukt dat mensen die anders denken vaak dicht bij hun gevoel staan en daardoor een bijzondere bijdrage kunnen leveren aan creatieve processen. Tegelijkertijd erkent hij dat neurodivergentie ook moeilijk kan zijn in een maatschappij die niet altijd ruimte biedt voor verschil.
Lukas verbindt mentale gezondheid aan een bredere menselijke zoektocht. Volgens hem raakt bezig zijn met mentale gezondheid direct aan vragen over identiteit, verbinding en mens-zijn, thema’s die ook binnen theater en kunst voortdurend terugkomen.
Kunst maken vanuit neurodivergentie
De makers spraken ook over de relatie tussen neurodivergentie en het creatieve proces zelf. Hoe beïnvloedt een andere manier van denken het maken van kunst? En hoe kan kunst helpen om ervaringen zichtbaar of voelbaar te maken?
Bob vertelt hoe hij jarenlang heeft gezocht naar een manier om zijn eigen taal en manier van denken te begrijpen. Inmiddels ziet hij juist daarin een kracht die doorwerkt in alles wat hij maakt en creëert.
Nicky herkent hoe chaos, gevoeligheid en associatief denken soms juist kunnen bijdragen aan artistieke vrijheid en creativiteit. Binnen een maakproces ontstaat ruimte om minder te controleren en meer intuïtief te werken.
Lukas beschrijft hoe hij werkt met maatschappelijke thema’s en persoonlijke verhalen door reflectie te combineren met fysieke opdrachten en theateroefeningen. Door onderwerpen niet alleen te bespreken, maar ook lichamelijk en creatief te ervaren, ontstaat volgens hem een diepere vorm van ontmoeting en begrip.
Binnen DownSideUp ontstaat zo ruimte voor verschillende perspectieven, verhalen en manieren van voelen, niet ondanks verschillen, maar juist dankzij die verschillen.
Meer ontdekken?
DownSideUp organiseert door het jaar heen bijeenkomsten, workshops en ontmoetingen rondom kunst, mentale gezondheid en verbinding. Benieuwd naar het jaarprogramma of toekomstige activiteiten?